Στις 13 Νοεμβρίου 2026, ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης (CYS) διοργάνωσε το εκπαιδευτικό σεμινάριο με τίτλο «Quantum Technologies Policy and Standardisation», με εισηγήτρια τη Δρ Christiana Panayi, ειδικό σε θέματα κβαντικών τεχνολογιών, ασφαλών επικοινωνιών και κυβερνοασφάλειας, καθώς και εθνική εκπρόσωπο της Κύπρου σε ευρωπαϊκές και διεθνείς επιτροπές τυποποίησης.

Το σεμινάριο επικεντρώθηκε στις εξελίξεις στον τομέα των κβαντικών τεχνολογιών, στο ευρωπαϊκό και διεθνές πλαίσιο πολιτικής και στις προτεραιότητες τυποποίησης που διαμορφώνουν το μέλλον της ψηφιακής ασφάλειας και των επικοινωνιακών υποδομών.

Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στις κβαντικές επικοινωνίες και στη δυνατότητα ενσωμάτωσής τους σε επίγεια και δορυφορικά δίκτυα, με αναφορές στις κυβερνητικές δορυφορικές επικοινωνίες (GOVSATCOM), στην ασφαλή διαστημική συνδεσιμότητα και στον ρόλο των δορυφόρων στην επέκταση των κβαντικά ασφαλών υπηρεσιών πέρα από τα παραδοσιακά επίγεια δίκτυα οπτικών ινών.

Μεταξύ των βασικών θεμάτων που αναπτύχθηκαν ήταν:

  • Μετάβαση στη μετακβαντική κρυπτογραφία (Post–Quantum Cryptography – PQC): Η μετακβαντική κρυπτογραφία (PQC) αποτελεί τον βασικό άξονα της μετάβασης σε κρυπτογραφικά συστήματα ανθεκτικά στις μελλοντικές δυνατότητες των κβαντικών υπολογιστών, ενώ η κβαντική διανομή κλειδιών (Quantum Key Distribution – QKD) μπορεί να λειτουργήσει συμπληρωματικά σε επιλεγμένες επικοινωνιακές ζεύξεις με αυξημένες απαιτήσεις ασφάλειας.
  • Ευρωπαϊκός οδικός χάρτης και χρονοδιαγράμματα: Παρουσιάστηκαν οι ευρωπαϊκές κατευθύνσεις για την έναρξη των πρώτων ενεργειών και την κατάρτιση αρχικών εθνικών οδικών χαρτών έως το τέλος του 2026, καθώς και οι στόχοι ολοκλήρωσης της μετάβασης έως το τέλος του 2030 για περιπτώσεις χρήσης υψηλού κινδύνου και έως το τέλος του 2035 για περιπτώσεις μεσαίου κινδύνου.
  • Κρυπτογραφική ετοιμότητα και ευελιξία: Αναλύθηκε η σημασία της συστηματικής καταγραφής των υφιστάμενων συστημάτων και των κρυπτογραφικών μηχανισμών που χρησιμοποιούν, καθώς και της διατήρησης της κρυπτογραφικής ευελιξίας (Cryptographic Agility), ώστε οι οργανισμοί να μπορούν να προσαρμόζουν και να αναβαθμίζουν τους μηχανισμούς ασφάλειας ανάλογα με τις τεχνολογικές εξελίξεις και τις απαιτήσεις προστασίας.
  • Τεχνητή νοημοσύνη και ευρωπαϊκό κανονιστικό πλαίσιο: Μέσα από παραδείγματα εφαρμογών σε δορυφορικά συστήματα, εξετάστηκε πώς ο προβλεπόμενος σκοπός και η λειτουργία ενός συστήματος τεχνητής νοημοσύνης επηρεάζουν την κατάταξή του βάσει του Ευρωπαϊκού Κανονισμού για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act).
  • Ευρωπαϊκή και διεθνής τυποποίηση: Παρουσιάστηκαν οι δραστηριότητες και οι προτεραιότητες των CEN-CENELEC JTC 22 και JTC 5, ISO/IEC JTC 3 και JTC 1/SC 27, καθώς και των ETSI ISG QKD, TC CYBER και TC QT. Επιπλέον, αναδείχθηκε η συμβολή των ITU-T, CCSDS και ECSS στην ανάπτυξη προτύπων για τις δορυφορικές επικοινωνίες και τα διαστημικά συστήματα.

Στο πλαίσιο της ενότητας για τις ασφαλείς δορυφορικές επικοινωνίες, παρουσιάστηκε ως χαρακτηριστικό παράδειγμα επιχειρησιακής αξιοποίησης η πρώτη χρήση των υπηρεσιών του ευρωπαϊκού GOVSATCOM Hub από την Κύπρο, η οποία ανακοινώθηκε από τον Οργανισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης για το Διαστημικό Πρόγραμμα (EUSPA) τον Μάρτιο του 2026.

Η στρατηγική σημασία της τυποποίησης

Το σεμινάριο ανέδειξε ότι η προετοιμασία για την εποχή των κβαντικών υπολογιστών αποτελεί ήδη στρατηγική προτεραιότητα για την ασφάλεια των ψηφιακών υποδομών. Η έγκαιρη μετάβαση στη μετακβαντική κρυπτογραφία, σε συνδυασμό με την αξιοποίηση τεχνολογιών QKD όπου αυτό κρίνεται απαραίτητο, θα διαδραματίσει σημαντικό ρόλο στην προστασία των μελλοντικών δικτύων επικοινωνιών.

Παράλληλα, η ενεργός συμμετοχή της κυπριακής βιομηχανίας, της ακαδημαϊκής κοινότητας και των αρμόδιων φορέων στις ευρωπαϊκές και διεθνείς εργασίες τυποποίησης είναι καθοριστικής σημασίας. Μέσω των Εθνικών Αντανακλαστικών Επιτροπών του CYS,  οργανισμοί και επιχειρήσεις έχουν τη δυνατότητα να συμμετέχουν στη διαμόρφωση των προτύπων, να παρακολουθούν τις τεχνολογικές εξελίξεις και να συμβάλλουν στην ανάπτυξη αξιόπιστων και ασφαλών τεχνολογικών λύσεων.

Ο Κυπριακός Οργανισμός Τυποποίησης ευχαριστεί θερμά τη Δρ Χριστιάνα Παναγή (Christiana Panayi) για την εξειδικευμένη παρουσίαση και τη συμβολή της στην εκπαίδευση, καθώς και όλους τους συμμετέχοντες για την ενεργό συμμετοχή και τις ιδιαίτερα εποικοδομητικές συζητήσεις.

cys seminar photo

7a